Dlaczego jesień może być trudniejsza dla osób starszych?

Dla młodszej osoby deszczowy tydzień może oznaczać po prostu kilka dni spędzonych częściej w domu.

Dla seniora mieszkającego samotnie sytuacja może wyglądać zupełnie inaczej.

Jeżeli codzienne kontakty z innymi ludźmi opierały się głównie na spacerach, zakupach, wizytach u sąsiadów czy wyjściu do kościoła, pogorszenie pogody może znacząco ograniczyć liczbę takich spotkań.

Senior zaczyna wychodzić rzadziej.

Najpierw rezygnuje ze spaceru, bo pada.

Następnego dnia jest zbyt wietrznie.

Później obawia się mokrych liści i śliskiego chodnika.

Aż w pewnym momencie okazuje się, że od kilku dni prawie nie opuszcza mieszkania.

Krótszy dzień zmienia codzienny rytm seniora

We wrześniu i październiku różnicę zaczynamy zauważać bardzo wyraźnie.

Zmrok pojawia się coraz wcześniej.

Wieczór, który latem rozpoczynał się po długim dniu pełnym światła, jesienią może wydawać się znacznie dłuższy.

Dla osoby mieszkającej samotnie oznacza to więcej czasu spędzanego w domu.

Więcej ciszy.

Więcej czasu na myślenie.

I często mniej spontanicznych kontaktów z innymi ludźmi.

„Nie wychodzę, bo jest brzydka pogoda” – warto posłuchać, co kryje się za tym zdaniem

Takie słowa mogą wydawać się zupełnie naturalne.

Jesienią rzeczywiście pogoda nie zawsze zachęca do spacerów.

Ale czasami za tym zdaniem kryje się coś więcej.

Senior może obawiać się:

• poślizgnięcia na mokrych liściach,
• upadku na śliskim chodniku,
• silnego wiatru,
• szybkiego zmęczenia,
• powrotu do domu po zmroku,
• wychodzenia bez osoby towarzyszącej.

W efekcie stopniowo ogranicza aktywność.

A wraz z aktywnością może zmniejszać się również liczba kontaktów społecznych.

Jesień może pokazać samotność, której latem nie było widać

Latem łatwiej być częścią świata nawet bez zaplanowanych spotkań.

Wystarczy wyjść przed dom.

Usiąść na ławce.

Pójść do sklepu.

Spotkać kogoś podczas spaceru.

Jesienią te przypadkowe kontakty mogą występować znacznie rzadziej.

Senior, który wcześniej rozmawiał codziennie z kilkoma osobami, może nagle spędzać całe dni bez bezpośredniego kontaktu z drugim człowiekiem.

Senior nie zawsze powie: „Czuję się samotny”

To jedna z najważniejszych rzeczy, o których powinna pamiętać rodzina.

Nie każdy potrafi otwarcie powiedzieć o samotności.

Dla niektórych osób takie przyznanie się jest trudne.

Mogą obawiać się, że będą dla dzieci ciężarem.

Nie chcą przeszkadzać.

Nie chcą, aby rodzina martwiła się ich samopoczuciem.

Dlatego zamiast:

„Jestem samotny.”

można usłyszeć:

• „Nie ma po co wychodzić.”
• „Nic ciekawego się nie dzieje.”
• „Nie chce mi się.”
• „Nie musicie przyjeżdżać.”
• „Macie swoje życie.”
• „Nie chcę wam przeszkadzać.”

Na jakie zmiany warto zwrócić uwagę jesienią?

Nie chodzi o to, aby każdą zmianę nastroju traktować jako powód do niepokoju.

Każdy może mieć gorszy dzień.

Warto jednak przyjrzeć się sytuacji dokładniej, jeżeli zmiany utrzymują się przez dłuższy czas albo stopniowo się nasilają.

Jedna zmiana nie musi oznaczać problemu

Warto patrzeć przede wszystkim na cały obraz.

Jeżeli tata jednego deszczowego dnia nie chce wyjść na spacer, nie ma w tym nic niezwykłego.

Jeżeli jednak przez kilka tygodni przestaje wychodzić, rezygnuje ze spotkań, coraz rzadziej odbiera telefon i traci zainteresowanie rzeczami, które wcześniej sprawiały mu przyjemność – warto z nim spokojnie porozmawiać.

Jesień i długie wieczory – dlaczego rozmowa nabiera większego znaczenia?

Wyobraźmy sobie zwyczajny jesienny dzień osoby starszej mieszkającej samotnie.

Rano śniadanie.

Radio.

Telewizja.

Obiad.

Za oknem pada.

Spacer zostaje odłożony.

Znajoma również nie wychodzi.

O 17:00 jest już ciemno.

Do wieczora pozostaje jeszcze kilka godzin.

Jeżeli taki dzień zdarza się raz – nie musi mieć większego znaczenia.

Jeżeli podobnie wygląda większość tygodnia, samotność może stać się bardzo wyraźną częścią codzienności.

Bliskość nie zawsze oznacza wielogodzinne odwiedziny

Rodziny często żyją bardzo szybko.

Praca.

Dzieci.

Zakupy.

Obowiązki.

Dlatego myśl o regularnym spędzaniu kilku godzin z rodzicem może wydawać się trudna do pogodzenia z codziennością.

Ale bliskość nie musi oznaczać całego dnia.

Czasami znaczenie może mieć:

• 15-minutowa rozmowa telefoniczna,
• wspólna kawa po pracy,
• przywiezienie obiadu i zjedzenie go razem,
• krótki spacer,
• wspólne zakupy,
• wideorozmowa z wnukami,
• zaproszenie seniora na niedzielny obiad.

Najprostszy jesienny rytuał: wspólna herbata

Nie musi wydarzyć się nic wyjątkowego.

Nie potrzebujemy specjalnej okazji.

Ciepła herbata.

Ciasto.

Stół.

Dwie osoby.

I rozmowa.

Dla osoby starszej takie zwyczajne spotkanie może być jednym z ważniejszych momentów tygodnia.

Zwłaszcza jeśli większość pozostałych dni spędza samotnie.

Nie zamieniaj każdej wizyty w kontrolę

To częsty błąd popełniany w dobrej wierze.

Rodzina przyjeżdża i natychmiast zaczyna pytać:

„Wziąłeś tabletki?”

„Dlaczego tego nie posprzątałeś?”

„Co jadłeś?”

„Byłeś u lekarza?”

„Dlaczego nie wyszedłeś?”

Wszystkie te pytania mogą być ważne.

Ale jeżeli każda rozmowa wygląda w ten sposób, senior może zacząć czuć się bardziej jak osoba kontrolowana niż ktoś, kogo bliscy po prostu chcą odwiedzić.

„Nie chcę wam przeszkadzać” – zdanie, którego nie warto ignorować

Senior może wiedzieć, że dzieci pracują i mają własne rodziny.

Może widzieć, że są zmęczone.

Dlatego zaczyna ograniczać własne potrzeby.

Nie zadzwoni, bo „pewnie jesteście zajęci”.

Nie poprosi o wizytę.

Nie powie, że od dwóch dni z nikim nie rozmawiał.

Z czasem rodzina może dojść do wniosku:

„Mama świetnie radzi sobie sama.”

Tymczasem mama po prostu bardzo stara się nikogo nie obciążać.

Czy samotność dotyczy tylko seniorów mieszkających samodzielnie?

Nie.

Można mieszkać z rodziną i nadal czuć się samotnym.

Można codziennie widzieć innych ludzi, ale nie mieć z kim naprawdę porozmawiać.

Bliskość nie polega wyłącznie na fizycznej obecności.

Znaczenie ma również:

• zainteresowanie,
• rozmowa,
• wspólne spędzanie czasu,
• poczucie bycia potrzebnym,
• możliwość podzielenia się swoimi emocjami,
• poczucie przynależności.

Dlaczego senior może stopniowo przestawać inicjować kontakt?

Na początku dzwoni pierwszy.

Później czeka, aż zadzwonią dzieci.

Następnie przestaje proponować spotkania.

W końcu mówi:

„Nie przyjeżdżajcie specjalnie.”

Rodzina może uznać, że senior potrzebuje więcej spokoju.

Czasami rzeczywiście tak jest.

A czasami senior po prostu zaczyna przyzwyczajać się do samotności.

Jesienią warto przyjrzeć się również codziennym posiłkom

Jedzenie ma wymiar nie tylko żywieniowy, ale również społeczny.

Przez wiele lat senior mógł jeść razem z partnerem, dziećmi czy wnukami.

Po utracie bliskiej osoby lub gdy dzieci wyprowadziły się z domu, posiłki mogą wyglądać zupełnie inaczej.

Gotowanie dla jednej osoby przestaje być atrakcyjne.

Pojawia się:

„Zjem kanapkę.”

„Nie opłaca się gotować tylko dla mnie.”

„Nie jestem głodny.”

Dlatego podczas jesiennych odwiedzin warto czasem nie tylko przywieźć obiad.

Warto usiąść i zjeść go razem.

Wspólny stół może być jednym z najprostszych sposobów budowania bliskości

Przy stole naturalnie pojawia się rozmowa.

Nie trzeba patrzeć sobie cały czas w oczy.

Nie trzeba rozpoczynać od trudnych tematów.

Można mówić o jedzeniu.

O pogodzie.

O tym, co dzieje się w rodzinie.

A później rozmowa często sama przechodzi do rzeczy naprawdę ważnych.

A co, jeśli rodzina mieszka setki kilometrów dalej?

Nie każda rodzina może odwiedzać seniora kilka razy w tygodniu.

Dzieci mogą mieszkać w innym mieście albo za granicą.

Wtedy szczególnego znaczenia nabiera stworzenie regularnego systemu kontaktu.

Można ustalić:

• konkretne dni rozmów telefonicznych,
• regularne wideorozmowy,
• kontakt z wnukami,
• wizyty innych członków rodziny,
• pomoc zaprzyjaźnionego sąsiada,
• wspólnie zaplanowane odwiedziny.

Seniorowi może pomagać sama świadomość:

„W środę wieczorem zadzwoni córka.”

albo:

„W niedzielę przyjadą wnuki.”

Na takie chwile można czekać.

Regularność daje poczucie bezpieczeństwa

Spontaniczny telefon jest miły.

Ale regularny rytuał może dawać coś jeszcze – przewidywalność.

Senior wie, że kontakt nastąpi.

Nie musi zastanawiać się, czy powinien zadzwonić.

Nie musi martwić się, że przeszkadza.

Jesień może być dobrym momentem, żeby zapytać: „Jak naprawdę wygląda dzień mojego rodzica?”

Nie tylko:

„Czy mama ma zakupy?”

„Czy tata wziął leki?”

Ale również:

„Z kim dzisiaj rozmawiał?”

„Kiedy ostatnio wyszedł z domu?”

„Czy ma na co czekać jutro?”

„Czy ma z kim wypić kawę?”

„Czy nadal robi rzeczy, które kiedyś sprawiały mu przyjemność?”

Takie pytania pomagają spojrzeć na opiekę nad seniorem szerzej.

Bo człowiek potrzebuje nie tylko jedzenia, leków i bezpiecznego mieszkania.

Potrzebuje również relacji.

Rozmowy.

Obecności.

I poczucia, że nadal jest ważną częścią czyjegoś świata.

Kiedy potrzeba bliskości zaczyna łączyć się z potrzebą większego wsparcia?

Czasami częstsze telefony i wizyty rodziny wystarczają.

Bywa jednak, że jesień ujawnia również inne trudności.

Senior coraz rzadziej wychodzi.

Gorzej radzi sobie z zakupami.

Nie przygotowuje regularnych posiłków.

Zaczyna mieć problemy z codziennymi obowiązkami.

Większość dnia spędza samotnie.

Wtedy warto zastanowić się, czy poza większą obecnością rodziny nie potrzebuje również dodatkowej opieki i codziennego wsparcia.

Kiedy zwykła jesienna niechęć staje się wycofaniem?

Każdy z nas ma dni, kiedy nie chce wychodzić z domu.

Za oknem deszcz, wiatr i chłód, więc ciepły koc, herbata i ulubiony program telewizyjny wydają się znacznie lepszym pomysłem niż spacer.

U seniora również jest to zupełnie naturalne.

Warto jednak zwrócić uwagę na sytuację, w której pojedyncze dni zaczynają zamieniać się w tygodnie.

Najpierw senior rezygnuje ze spaceru.

Później nie idzie na spotkanie ze znajomymi.

Przestaje odwiedzać sąsiadkę.

Nie chce jechać do dzieci.

A kiedy rodzina proponuje wspólne wyjście, odpowiada:

„Dajcie spokój. Wolę zostać w domu.”

Wycofanie społeczne może rozwijać się bardzo powoli

Rzadko wygląda tak, że senior z dnia na dzień całkowicie przestaje kontaktować się z ludźmi.

Częściej zmiana zachodzi etapami.

Najpierw wychodzi trochę rzadziej.

Później przestaje inicjować rozmowy.

Następnie zaczyna odmawiać spotkań.

Po pewnym czasie może przyzwyczaić się do tego, że większość dnia spędza sam.

Dlatego rodzina może długo nie zauważać, jak bardzo zmieniła się jego codzienność.

Dlaczego jesienią warto częściej obserwować nastrój seniora?

Krótsze dni, ograniczenie aktywności na świeżym powietrzu i mniejsza liczba kontaktów społecznych mogą wpływać na codzienne samopoczucie.

Nie oznacza to, że jesienny smutek automatycznie świadczy o problemie zdrowotnym.

Warto jednak zwracać uwagę na długotrwałe lub wyraźne zmiany.

Niepokój rodziny może wzbudzić sytuacja, gdy senior przez dłuższy czas:

• jest wyraźnie przygnębiony,
• przestaje interesować się rzeczami, które wcześniej lubił,
• unika kontaktów,
• ma wyraźnie mniej energii,
• ma problemy ze snem,
• wyraźnie zmienia sposób odżywiania,
• mówi o beznadziejności lub poczuciu bycia niepotrzebnym.

Takich zmian nie warto tłumaczyć wyłącznie wiekiem czy pogodą.

Nie wszystko można naprawić słowami: „Musisz się czymś zająć”

Rodzina często próbuje motywować seniora.

„Wyjdź na spacer.”

„Spotkaj się z ludźmi.”

„Znajdź sobie jakieś zajęcie.”

„Nie możesz cały dzień siedzieć przed telewizorem.”

Intencja jest dobra.

Ale dla osoby, która straciła energię albo przyzwyczaiła się do samotnej codzienności, takie rady mogą brzmieć jak kolejne wymagania.

Czasami znacznie skuteczniejsze jest:

„Przyjadę po Ciebie o 14:00. Pójdziemy razem na krótki spacer.”

Nie tylko zachęcamy wtedy do aktywności.

Usuwamy jedną z największych przeszkód – konieczność zrobienia wszystkiego samodzielnie.

Zamiast mówić seniorowi, co powinien robić – zróbcie coś razem

Bliskość może być najlepszym początkiem aktywizacji.

Możecie wspólnie:

• ugotować zupę,
• upiec ciasto,
• przejrzeć stare fotografie,
• zrobić jesienne dekoracje,
• rozwiązać krzyżówkę,
• obejrzeć film,
• posłuchać ulubionej muzyki,
• wyjść na krótki spacer,
• zadzwonić do dawnego znajomego,
• zaplanować rodzinny obiad.

Dlaczego wspomnienia mogą być świetnym początkiem rozmowy?

Jesienne wieczory sprzyjają rozmowom.

A rozmowa nie zawsze musi dotyczyć teraźniejszości.

Stare fotografie mogą otworzyć drzwi do historii, których dzieci i wnuki nigdy wcześniej nie słyszały.

Można zapytać:

• „Jak wyglądała Twoja szkoła?”
• „Gdzie poznałeś mamę?”
• „Jak wyglądały kiedyś wakacje?”
• „Jakiej muzyki słuchałeś jako młody człowiek?”
• „Jak wyglądały jesienie, kiedy byłeś dzieckiem?”
• „Jaki był Twój pierwszy samochód?”
• „Jak wyglądały pierwsze lata Twojej pracy?”

Takie rozmowy mają jeszcze jedną wartość.

Pokazują seniorowi, że jego historia nadal jest ważna.

Poczucie bycia potrzebnym może mieć ogromne znaczenie

Z wiekiem wiele ról społecznych ulega zmianie.

Senior przechodzi na emeryturę.

Dzieci stają się samodzielne.

Wnuki dorastają.

Czasami umiera współmałżonek.

Obowiązków jest coraz mniej.

Dla części osób oznacza to ulgę.

Dla innych pojawia się pytanie:

„Czy ktoś mnie jeszcze potrzebuje?”

Dlatego warto pozwalać seniorowi nadal uczestniczyć w życiu rodziny.

Poprosić o przepis.

Zapytać o radę.

Poprosić o pomoc w wyborze prezentu dla wnuka.

Zadzwonić, żeby podzielić się ważną wiadomością.

Nie dlatego, że senior musi być stale zajęty.

Chodzi o poczucie, że nadal jest częścią rodzinnego świata.

Jesień może być szczególnie trudna po stracie bliskiej osoby

Puste miejsce przy stole jest jesienią czasami bardziej zauważalne niż latem.

Dłuższe wieczory mogą sprzyjać wspomnieniom.

Osoba, która przez kilkadziesiąt lat spędzała codzienność z partnerem lub partnerką, nagle może doświadczać zupełnie innego rytmu życia.

Nie ma już wspólnej porannej kawy.

Nie ma rozmowy przy kolacji.

Nie ma drugiej osoby w sąsiednim pokoju.

Rodzina nie jest w stanie zastąpić tej relacji.

Może jednak sprawić, że senior nie będzie przechodził przez trudniejszy okres całkowicie sam.

Nie bój się ciszy podczas spotkania

Nie każda wizyta musi być wypełniona rozmową.

Można wspólnie siedzieć.

Oglądać telewizję.

Pić herbatę.

Czytać.

Słuchać muzyki.

Obecność sama w sobie może być wartościowa.

Zwłaszcza dla seniora, który przez większość tygodnia przebywa sam.

Jesień to dobry moment na odbudowanie rodzinnych rytuałów

Współczesne rodziny często spotykają się głównie podczas świąt i większych uroczystości.

Tymczasem dla seniora ważniejsze mogą być zwyczajne, regularne spotkania.

Nie trzeba czekać do Bożego Narodzenia.

Dlaczego regularność może być ważniejsza od wielkich gestów?

Wyobraźmy sobie dwie sytuacje.

W pierwszej rodzina odwiedza seniora raz na kilka tygodni i spędza z nim cały dzień.

W drugiej ktoś kontaktuje się z nim niemal codziennie, a dodatkowo kilka razy w tygodniu pojawiają się krótsze spotkania.

Dla wielu osób starszych drugi model może dawać większe poczucie ciągłości relacji.

Senior wie, że ktoś zadzwoni.

Wie, że ktoś przyjedzie.

Ma na co czekać.

A co, jeśli senior odmawia spotkań?

To sytuacja, która może być dla rodziny bardzo trudna.

Dzwonisz.

Proponujesz wizytę.

A rodzic odpowiada:

„Nie przyjeżdżaj.”

„Nie mam ochoty.”

„Zostawcie mnie w spokoju.”

Pierwszym odruchem może być uszanowanie tej decyzji i wycofanie się.

Oczywiście granice seniora należy respektować.

Jeżeli jednak takie zachowanie jest nowe i powtarza się przez dłuższy czas, warto spróbować zrozumieć jego przyczynę.

Można spokojnie zapytać:

„Widzę, że ostatnio rzadziej masz ochotę na spotkania. Czy coś się zmieniło?”

Nie próbuj od razu przekonywać

Jeżeli senior odpowie:

„Po prostu nie mam ochoty.”

nie zawsze warto natychmiast mówić:

„Ale musisz wychodzić!”

Spróbuj najpierw posłuchać.

Być może senior:

• gorzej się czuje,
• szybciej się męczy,
• obawia się upadku,
• wstydzi się pogorszenia sprawności,
• ma problemy ze słuchem i spotkania stały się męczące,
• przeżywa żałobę,
• czuje się niepotrzebny,
• nie chce być ciężarem.

Dopiero kiedy znamy przyczynę, możemy szukać odpowiedniego sposobu wsparcia.

Czy technologia może pomóc utrzymać bliskość?

Tak, szczególnie gdy rodzina mieszka daleko.

Telefon pozostaje najprostszym rozwiązaniem, ale wielu seniorów może również korzystać z wideorozmów.

Dzięki nim można nie tylko usłyszeć bliską osobę.

Można zobaczyć wnuki.

Pokazać psa.

Obejrzeć nowe mieszkanie.

Zobaczyć rodzinny stół podczas urodzin.

Technologia nie zastąpi wszystkich bezpośrednich spotkań, ale może pomóc podtrzymywać relację pomiędzy wizytami.

Wnuki mogą odgrywać wyjątkową rolę

Kontakt z młodszym pokoleniem często wygląda zupełnie inaczej niż relacja z dorosłymi dziećmi.

Wnuk może zadzwonić nie po to, aby zapytać o leki.

Może zadzwonić, żeby opowiedzieć o szkole.

Pokazać rysunek.

Zapytać o historię z dzieciństwa.

Poprosić babcię o przepis.

Poprosić dziadka o radę.

Takie rozmowy mogą przypominać seniorowi, że nadal jest ważnym członkiem rodziny.

Co zrobić, gdy rodzina nie może zapewnić częstej obecności?

To realna sytuacja wielu rodzin.

Dzieci mieszkają daleko.

Pracują zmianowo.

Opiekują się własnymi dziećmi.

Same mają problemy zdrowotne.

Nie oznacza to braku troski.

Oznacza po prostu, że możliwości rodziny mają swoje granice.

W takiej sytuacji warto zastanowić się nad szerszą siecią wsparcia.

Mogą do niej należeć:

• inni członkowie rodziny,
• zaufani sąsiedzi,
• znajomi seniora,
• lokalne grupy senioralne,
• zajęcia i kluby dla osób starszych,
• opiekunowie,
• inne dostępne formy profesjonalnego wsparcia.

Kiedy rodzina zaczyna być jedynym kontaktem seniora ze światem

Warto zwrócić na to szczególną uwagę.

Jeżeli senior nie wychodzi, nie spotyka znajomych, nie utrzymuje kontaktu z sąsiadami i nie uczestniczy w żadnych aktywnościach, cały jego świat społeczny może ograniczyć się do kilku telefonów od dzieci.

To bardzo duże obciążenie zarówno dla seniora, jak i rodziny.

Senior potrzebuje wtedy nie tylko większej liczby telefonów.

Może potrzebować możliwości ponownego uczestniczenia w codziennym życiu społecznym.

Wspólnota może być ważnym elementem opieki nad seniorem

Opieka kojarzy się przede wszystkim z bezpieczeństwem.

Z pomocą w codziennych czynnościach.

Z lekami.

Z posiłkami.

To wszystko jest ważne.

Ale człowiek potrzebuje również innych ludzi.

Dlatego w dobrze zorganizowanej opiece nad seniorem warto pamiętać o relacjach i aktywizacji.

O możliwości rozmowy.

Wspólnego posiłku.

Spaceru.

Spędzenia czasu z innymi osobami.

Dlaczego wspólne posiłki mogą być szczególnie ważne jesienią?

Jesienny obiad przy jednym stole może mieć zupełnie inny charakter niż szybki posiłek zjedzony samotnie przed telewizorem.

Przy stole pojawia się rozmowa.

Ktoś opowiada historię.

Ktoś żartuje.

Ktoś pyta, jak minął dzień.

Posiłek ponownie staje się wydarzeniem społecznym.

Aktywizacja seniora nie kończy się wraz z latem

Jesień nie oznacza, że przez kolejne miesiące jedyną aktywnością powinno być oglądanie telewizji.

Jeśli pogoda nie pozwala na długi spacer, można przenieść część aktywności do wnętrza.

Mogą to być:

• zajęcia manualne,
• gry,
• ćwiczenia dostosowane do możliwości seniora,
• wspólne czytanie,
• muzyka,
• spotkania tematyczne,
• rozmowy,
• prace plastyczne,
• wspólne świętowanie,
• aktywności związane z zainteresowaniami seniora.

Najważniejsze, aby aktywność była dostosowana do możliwości, potrzeb i preferencji konkretnej osoby.

Dom seniora a jesienna samotność

Dla części rodzin właśnie jesień staje się momentem, w którym po raz pierwszy wyraźnie zauważają, jak samotna stała się codzienność rodzica.

Nie oznacza to, że każdy samotny senior powinien przeprowadzić się do domu seniora.

Decyzja o formie opieki zawsze powinna uwzględniać indywidualną sytuację, potrzeby i możliwości.

Jeżeli jednak samotności zaczynają towarzyszyć problemy z codziennym funkcjonowaniem, warto poznać różne możliwości wsparcia.

Czy pobyt czasowy może być dobrym rozwiązaniem na jesień?

W określonych sytuacjach pobyt czasowy seniora może być jedną z możliwości zapewnienia większego wsparcia.

Może być rozważany na przykład wtedy, gdy:

• rodzina wyjeżdża i nie może zapewnić opieki,
• główny opiekun potrzebuje odpoczynku,
• senior wraca do sprawności po hospitalizacji,
• przez pewien czas potrzebuje większej pomocy,
• rodzina chce poznać funkcjonowanie domu seniora przed ewentualną decyzją długoterminową.

Pobyt czasowy może również pozwolić seniorowi doświadczyć codzienności w miejscu, gdzie ma możliwość regularnego kontaktu z innymi osobami.

Nie przedstawiaj pobytu czasowego jako „wysłania do domu opieki”

Sposób prowadzenia rozmowy ma znaczenie.

Zamiast:

„Nie możesz już być sam, więc musisz tam pojechać.”

można powiedzieć:

„Chcielibyśmy znaleźć rozwiązanie, dzięki któremu przez pewien czas będziesz miał więcej pomocy i ludzi wokół siebie. Możemy najpierw zobaczyć miejsce i porozmawiać, bez podejmowania decyzji.”

Senior powinien mieć przestrzeń na pytania, wątpliwości i własne emocje.

Jesień może być dobrym momentem na przygotowanie się do zimy

Jeżeli już teraz senior rzadko wychodzi z domu, warto zastanowić się, jak będzie wyglądała jego codzienność za kilka tygodni.

Co stanie się, gdy pojawią się:

• jeszcze krótsze dni,
• niskie temperatury,
• śnieg,
• oblodzone chodniki,
• większa niechęć do wychodzenia z domu?

Nie chodzi o tworzenie czarnych scenariuszy.

Chodzi o wcześniejsze przygotowanie planu.

Kto zrobi zakupy?

Kto będzie regularnie odwiedzał seniora?

Kto sprawdzi, czy wszystko jest w porządku?

Jak zapewnić kontakt z innymi ludźmi?

Co zrobić, jeśli senior będzie potrzebował większej pomocy?

Nie czekaj, aż senior sam poprosi o pomoc

Niektórzy seniorzy zrobią to bez problemu.

Inni będą zwlekać bardzo długo.

Mogą nie chcieć obciążać dzieci.

Mogą obawiać się utraty samodzielności.

Mogą uważać, że „jakoś sobie poradzą”.

Dlatego rodzina powinna czasami zrobić pierwszy krok.

Nie poprzez narzucanie rozwiązania.

Poprzez rozmowę.

Bliskość to także zauważanie drobnych zmian

Być blisko nie oznacza tylko siedzieć obok.

To również zauważyć, że mama od kilku tygodni nie piecze ciasta, choć zawsze to lubiła.

Że tata przestał chodzić po gazetę.

Że lodówka jest coraz bardziej pusta.

Że ubrania, które kiedyś były zawsze schludne, wyglądają inaczej.

Że telefon milczy częściej niż wcześniej.

Że podczas rozmowy senior nie opowiada już o tym, co robił, bo kolejne dni zaczynają wyglądać niemal identycznie.

Takie drobne sygnały mogą powiedzieć rodzinie bardzo dużo.

Najważniejsze pytanie tej jesieni może być bardzo proste

Nie:

„Czy wszystko dobrze?”

Bo na takie pytanie bardzo łatwo odpowiedzieć:

„Tak.”

Spróbuj zamiast tego:

„Jak wyglądają ostatnio Twoje dni?”

Albo:

„Co jest dla Ciebie teraz najtrudniejsze?”

Możesz usłyszeć odpowiedź, której nie dałoby się uzyskać poprzez kolejne szybkie pytanie o zdrowie.

Co możemy zrobić już dziś, zanim nadejdą jeszcze chłodniejsze dni?

Nie trzeba czekać na pierwszy śnieg, trudną sytuację czy moment, w którym senior sam powie, że przestał sobie radzić.

Jesień może być dobrym momentem, aby spokojnie przyjrzeć się jego codzienności.

Nie po to, aby kontrolować.

Nie po to, aby odbierać samodzielność.

Aby odpowiedzieć sobie na jedno ważne pytanie:

„Czy mój bliski ma obecnie tyle kontaktu, aktywności i wsparcia, ile rzeczywiście potrzebuje?”

Czasami odpowiedź będzie brzmiała: tak.

Czasami wystarczy kilka niewielkich zmian.

A czasami okaże się, że potrzeby seniora są większe niż jeszcze kilka miesięcy wcześniej.

Zacznij od tygodnia, a nie od jednego dnia

Pojedyncza wizyta może nie pokazać pełnego obrazu.

Senior może mieć dobry dzień.

Może specjalnie przygotować się na przyjazd dzieci.

Posprzątać.

Zrobić zakupy.

Uśmiechać się i zapewniać:

„Wszystko jest dobrze.”

Dlatego warto zastanowić się, jak wygląda nie jedna niedziela, lecz cały zwyczajny tydzień seniora.

Stwórzcie rodzinny plan na jesień i zimę

Opieka nad seniorem często staje się trudna wtedy, gdy wszystko spoczywa na jednej osobie.

Najczęściej jest to córka, syn albo współmałżonek.

Jedna osoba robi zakupy.

Dzwoni.

Jeździ do lekarza.

Organizuje leki.

Odwiedza.

Reaguje w nagłych sytuacjach.

Z czasem takie obciążenie może stać się bardzo duże.

Dlatego, jeśli jest to możliwe, warto podzielić obowiązki pomiędzy kilka osób.

Bliskość można zaplanować – i nie odbiera jej to wartości

Czasami mamy przekonanie, że prawdziwa bliskość powinna być spontaniczna.

„Zadzwonię, kiedy będę miał chwilę.”

„Wpadnę, kiedy będę w okolicy.”

Problem w tym, że przy intensywnym trybie życia ta chwila może nie pojawić się przez wiele dni.

Dlatego regularny telefon wpisany w rodzinny rytm nie jest mniej wartościowy tylko dlatego, że został zaplanowany.

Dla seniora może wręcz oznaczać coś bardzo ważnego:

pewność, że ktoś zadzwoni.

Nie ograniczaj rozmów do zdrowia

To jedna z najprostszych rzeczy, które możemy zmienić.

Wiele rozmów z osobą starszą zaczyna się od:

„Jak się czujesz?”

„Ciśnienie dobre?”

„Wziąłeś tabletki?”

„Byłeś u lekarza?”

To ważne pytania.

Ale senior jest kimś znacznie więcej niż swoim stanem zdrowia.

Zapytaj również:

• „Co dzisiaj robiłeś?”
• „Co ostatnio oglądasz?”
• „Pamiętasz, jak kiedyś spędzaliśmy jesień?”
• „Co chciałbyś zrobić w przyszłym tygodniu?”
• „Masz ochotę gdzieś razem pojechać?”
• „Co słychać u sąsiadów?”
• „Na co masz ostatnio ochotę?”

Senior nadal potrzebuje planów

Czekanie na coś przyjemnego nie jest zarezerwowane dla młodych ludzi.

Senior również może potrzebować punktów w kalendarzu, które nadają rytm kolejnym dniom.

Rodzinny obiad.

Wizyta wnuków.

Wyjazd nad morze.

Spotkanie ze znajomą.

Wspólne pieczenie ciasta.

Urodziny.

Krótka wycieczka.

Plan nie musi być spektakularny.

Ważne, że istnieje coś poza kolejnym dniem spędzonym przed telewizorem.

Jesienny spacer może być ważniejszy, niż się wydaje

Nie każda jesienna pogoda pozwala na bezpieczne wyjście.

Ale kiedy jest sucho i spokojnie, warto wykorzystać możliwość spędzenia czasu na świeżym powietrzu.

Spacer nie musi być długi.

Dla części seniorów wystarczy kilkanaście minut.

Najważniejsze jest dostosowanie tempa i długości trasy do możliwości konkretnej osoby.

Warto również zwrócić uwagę na:

• odpowiednie obuwie,
• mokre liście,
• śliskie nawierzchnie,
• nierówne chodniki,
• temperaturę,
• wiatr,
• szybko zapadający zmrok.

Jeżeli senior obawia się wychodzenia samemu, obecność bliskiej osoby może pomóc mu odzyskać część codziennej aktywności.

A jeśli pogoda nie pozwala wyjść?

Jesienna aktywność nie musi kończyć się wraz z pierwszym deszczowym tygodniem.

W domu również można znaleźć wiele sposobów na wspólne spędzenie czasu.

Nie każda samotność jest widoczna

Senior może mieć piękne mieszkanie.

Pełną lodówkę.

Wykupione leki.

Opłacone rachunki.

I nadal być bardzo samotny.

Dlatego oceniając sytuację bliskiej osoby, nie warto patrzeć wyłącznie na jej potrzeby materialne.

Ważne jest również pytanie:

„Z kim mój rodzic dzieli swoją codzienność?”

Kiedy kilka telefonów tygodniowo przestaje wystarczać?

Nie ma jednej granicy odpowiedniej dla wszystkich.

Warto jednak zastanowić się nad dodatkowym wsparciem, gdy senior:

• większość dnia spędza samotnie,
• praktycznie przestaje wychodzić z domu,
• nie przygotowuje regularnych posiłków,
• ma coraz większe trudności z codziennymi obowiązkami,
• nie radzi sobie z zakupami,
• ma problemy z higieną,
• myli leki,
• doświadcza powtarzających się upadków,
• staje się coraz bardziej wycofany,
• nie ma poza rodziną regularnego kontaktu z innymi ludźmi.

W takiej sytuacji sama częstotliwość telefonów może nie odpowiadać na wszystkie potrzeby seniora.

Nie czekaj na zdanie: „Już sobie nie radzę”

Może nigdy nie paść.

Dla osoby, która przez całe życie była samodzielna, przyznanie się do potrzeby pomocy może być bardzo trudne.

Senior może mówić:

„Dam sobie radę.”

„Nie przesadzajcie.”

„Nie potrzebuję nikogo.”

A jednocześnie stopniowo ograniczać swoją codzienność.

Jak rozpocząć rozmowę o większym wsparciu?

Nie zaczynaj od gotowego rozwiązania.

Zamiast:

„Musisz mieć opiekunkę.”

albo:

„Nie możesz już mieszkać sam.”

spróbuj powiedzieć:

„Widzę, że ostatnio zakupy i wychodzenie z domu są dla Ciebie trudniejsze. Chciałbym porozmawiać o tym, co mogłoby Ci pomóc.”

Taka rozmowa koncentruje się na potrzebie, a nie na odbieraniu seniorowi niezależności.

Zapytaj seniora, czego sam potrzebuje

To pytanie może wydawać się oczywiste, ale czasami o nim zapominamy.

Rodzina widzi problem i natychmiast zaczyna szukać rozwiązania.

Tymczasem warto zapytać:

• „Co jest teraz dla Ciebie najtrudniejsze?”
• „W czym chciałbyś mieć pomoc?”
• „Czego najbardziej obawiasz się jesienią i zimą?”
• „Czy chciałbyś częściej spotykać się z ludźmi?”
• „Co sprawiłoby, że czułbyś się bezpieczniej?”

Co, jeśli rodzina robi wszystko, co może, a nadal to za mało?

To trudny moment.

I bardzo częsty.

Można dzwonić codziennie.

Przyjeżdżać kilka razy w tygodniu.

Robić zakupy.

Gotować.

Organizować wizyty lekarskie.

A mimo to senior może nadal spędzać wiele godzin samotnie albo potrzebować większego wsparcia w codziennym funkcjonowaniu.

Nie oznacza to, że rodzina zrobiła za mało.

Może po prostu oznaczać, że potrzeby bliskiej osoby się zmieniły.

Opieka nad seniorem nie powinna prowadzić do wyczerpania całej rodziny

Bliskość jest niezwykle ważna.

Ale nie oznacza obowiązku zapewniania całodobowej opieki samodzielnie.

Jeżeli opiekun zaczyna być stale zmęczony, nie śpi, rezygnuje z pracy, zaniedbuje własną rodzinę albo żyje w ciągłym napięciu, warto poszukać dodatkowego wsparcia.

Jedną z dostępnych możliwości może być opieka wytchnieniowa lub pobyt czasowy seniora.

Pobyt czasowy – rozwiązanie, które warto poznać

Nie każda rozmowa o prywatnym domu seniora musi oznaczać decyzję o pobycie długoterminowym.

Pobyt czasowy może być rozwiązaniem w różnych sytuacjach.

Na przykład wtedy, gdy:

• rodzina wyjeżdża,
• opiekun potrzebuje odpoczynku,
• senior wraca do sprawności po hospitalizacji,
• potrzebuje przez pewien czas większego wsparcia,
• rodzina chce zobaczyć, jak senior funkcjonuje w nowym środowisku.

Dla seniora może być to również możliwość poznania codzienności, w której regularnie ma wokół siebie innych ludzi.

Jesień w domu seniora może wyglądać zupełnie inaczej niż samotna jesień w mieszkaniu

Nie chodzi o to, aby powiedzieć, że jedno rozwiązanie jest odpowiednie dla każdego.

Każda sytuacja jest inna.

Warto jednak zauważyć różnicę pomiędzy seniorem, który większość dnia spędza sam, a osobą, która ma naturalne okazje do kontaktu z innymi.

W domu seniora dzień może obejmować:

• wspólne posiłki,
• rozmowy,
• zajęcia dostosowane do możliwości mieszkańców,
• spacery, gdy pozwala na to pogoda i stan zdrowia,
• spotkania w częściach wspólnych,
• kontakt z personelem,
• odwiedziny rodziny.

Senior nadal może mieć swoją prywatność.

Jednocześnie nie musi spędzać całego dnia w samotności.

Dom Seniora JaSo w Grzybowie – jesień wśród ludzi

W Domu Seniora JaSo w Grzybowie ważnym elementem codzienności jest nie tylko opieka, ale również tworzenie warunków do kontaktu, rozmów i wspólnego spędzania czasu.

Seniorzy mają możliwość uczestniczenia w aktywnościach dostosowanych do swoich potrzeb i możliwości, wspólnego spożywania posiłków oraz budowania relacji z innymi mieszkańcami.

Jednocześnie szanujemy potrzebę odpoczynku i prywatności.

Bo bliskość nie oznacza ciągłego przebywania w grupie.

Oznacza przede wszystkim świadomość:

„Jeżeli będę potrzebować drugiego człowieka, nie jestem sam.”

Jesień nad morzem może mieć również spokojniejsze oblicze

Grzybowo po intensywnym sezonie letnim zmienia swój rytm.

Okolica staje się spokojniejsza.

Dni są chłodniejsze.

Nadmorskie otoczenie nabiera jesiennego charakteru.

Jeżeli pogoda i stan zdrowia mieszkańca na to pozwalają, czas na świeżym powietrzu może być elementem codziennych aktywności.

Jednak nawet wtedy, gdy jesienna aura zatrzymuje mieszkańców wewnątrz, ważne pozostają rozmowy, zajęcia i wspólna codzienność.

Prywatny dom seniora nad morzem – lokalizacja to nie wszystko

Bliskość morza może być atutem.

Ale wybierając miejsce dla rodzica, warto patrzeć znacznie szerzej.

Najważniejsze pytania dotyczą codzienności:

• Jak wygląda opieka?
• Jak personel rozmawia z mieszkańcami?
• Czy senior ma możliwość kontaktu z innymi?
• Czy organizowane są aktywności?
• Czy senior ma przestrzeń do odpoczynku?
• Jak wygląda kontakt z rodziną?
• Czy dostępne są pobyty czasowe?
• Czy potrzeby mieszkańca są traktowane indywidualnie?

Jesień może być dobrym momentem na pobyt czasowy

Dla niektórych seniorów pierwszym krokiem nie musi być decyzja długoterminowa.

Można rozpocząć od pobytu czasowego.

Senior ma wtedy możliwość poznać miejsce.

Zobaczyć, jak wygląda dzień.

Poznać personel.

Spotkać innych mieszkańców.

Sprawdzić, jak czuje się w nowym otoczeniu.

Dla rodziny może być to natomiast możliwość zobaczenia, jak zmienia się codzienność bliskiej osoby, gdy ma więcej wsparcia i kontaktu z ludźmi.

Nie przedstawiaj bliskości jako lekarstwa na wszystko

Obecność drugiego człowieka jest ważna, ale nie rozwiązuje każdego problemu.

Jeżeli senior doświadcza wyraźnego pogorszenia zdrowia, nagłej zmiany zachowania, zaburzeń świadomości, silnego obniżenia nastroju lub innych niepokojących objawów, potrzebna może być konsultacja medyczna.

Nie należy zakładać, że wszystkie zmiany wynikają wyłącznie z jesieni, wieku czy samotności.

Co możesz zrobić dla seniora jeszcze w tym tygodniu?

Nie potrzebujesz wielkiego planu.

Zacznij od jednej rzeczy.

5 zdań, które warto powiedzieć seniorowi tej jesieni

Czasami takie zdania są ważniejsze niż najlepsza rada.

Pokazują seniorowi, że proszenie o pomoc nie oznacza bycia ciężarem.

Jesień przypomina nam, jak ważna jest zwyczajna obecność

Jesienią dbamy o wiele rzeczy.

Wyciągamy cieplejsze ubrania.

Sprawdzamy ogrzewanie.

Przygotowujemy dom na chłodniejsze miesiące.

Kupujemy witaminy.

Myślimy o odporności.

Ale warto również zadać sobie pytanie:

„Czy mój rodzic ma wystarczająco dużo ludzi wokół siebie?”

Bo bezpieczeństwo seniora to nie tylko ciepłe mieszkanie, pełna lodówka i odpowiednie leki.

To również świadomość, że jest ktoś, do kogo można się odezwać.

Ktoś, kto zauważy zmianę.

Ktoś, kto wysłucha.

Ktoś, kto usiądzie obok.

Bliskość nie zawsze oznacza wspólne mieszkanie

Można mieszkać daleko i pozostawać blisko.

Można również mieszkać pod jednym dachem i prawie ze sobą nie rozmawiać.

Dlatego bliskość warto rozumieć szerzej.

To zainteresowanie.

Regularność.

Uważność.

Rozmowa.

Obecność.

I gotowość do reagowania, kiedy potrzeby bliskiej osoby zaczynają się zmieniać.

Nie chodzi o to, żeby zrobić wszystko za seniora

Pomagając osobie starszej, warto zachować równowagę.

Jeżeli senior nadal potrafi wykonać daną czynność samodzielnie, nie zawsze trzeba go w niej wyręczać.

Samodzielność daje poczucie sprawczości.

Dlatego dobra pomoc powinna polegać przede wszystkim na wspieraniu tam, gdzie jest to rzeczywiście potrzebne.

A jeśli tej jesieni zauważysz, że potrzeby seniora się zmieniły?

Nie ignoruj tego.

Ale również nie podejmuj wszystkich decyzji w pośpiechu.

Porozmawiaj.

Posłuchaj.

Sprawdź, co rzeczywiście jest trudne.

Zaangażuj innych członków rodziny.

Jeżeli trzeba, skonsultuj niepokojące zmiany ze specjalistą.

I poznaj dostępne możliwości wsparcia.

Czasami wystarczy więcej regularnego kontaktu.

Czasami pomoc w zakupach.

Czasami opiekun.

Czasami opieka wytchnieniowa.

A w innych sytuacjach warto rozważyć pobyt czasowy lub długoterminowy w domu seniora.

Najważniejsze, aby rozwiązanie odpowiadało rzeczywistym potrzebom konkretnego człowieka.

Dom Seniora JaSo w Grzybowie – miejsce, w którym jesień nie musi oznaczać samotności

W Domu Seniora JaSo w Grzybowie wiemy, że dobra opieka to znacznie więcej niż pomoc w codziennych czynnościach.

To również rozmowa.

Wspólny posiłek.

Aktywizacja.

Obecność innych ludzi.

Możliwość odpoczynku.

Kontakt z rodziną.

I poczucie, że człowiek nie jest anonimowy.

Oferujemy:

• ✔ pobyty czasowe seniorów,
• ✔ pobyty długoterminowe,
• ✔ opiekę wytchnieniową,
• ✔ całodobowe wsparcie,
• ✔ codzienną aktywizację,
• ✔ spokojną, rodzinną atmosferę,
• ✔ nadmorską lokalizację w Grzybowie.

Nie wiesz, jaka forma wsparcia będzie odpowiednia?

Nie musisz od razu podejmować decyzji.

Możesz zacząć od rozmowy.

Opowiedz nam, jak wygląda obecnie codzienność Twojej mamy, taty, babci lub dziadka.

Jakie czynności zaczęły sprawiać trudność?

Ile czasu senior spędza samotnie?

Czego najbardziej się obawia?

Jakiej pomocy potrzebuje?

Rozmowa może być pierwszym krokiem do znalezienia rozwiązania dopasowanego do sytuacji rodziny.