Dlaczego upały są szczególnie niebezpieczne dla osób starszych?

Wraz z wiekiem organizm człowieka przechodzi wiele zmian. Jedną z nich jest zmniejszona zdolność do utrzymywania prawidłowej temperatury ciała. Oznacza to, że senior znacznie wolniej reaguje na wzrost temperatury otoczenia niż osoba młoda.

Dodatkowo wiele osób starszych cierpi na choroby układu krążenia, nadciśnienie, cukrzycę lub schorzenia nerek. Wysokie temperatury mogą nasilać objawy tych chorób oraz zwiększać ryzyko odwodnienia.

Nie bez znaczenia pozostają również przyjmowane leki. Niektóre preparaty moczopędne, stosowane między innymi w leczeniu nadciśnienia lub niewydolności serca, zwiększają utratę płynów z organizmu.

Właśnie dlatego senior podczas upałów powinien znajdować się pod szczególną opieką rodziny lub opiekunów.

Jakie objawy powinny zaniepokoić rodzinę?

Początek odwodnienia bardzo łatwo przeoczyć. Objawy są często niespecyficzne i mogą przypominać zwykłe zmęczenie.

Najczęściej pojawiają się:

• osłabienie,
• senność,
• zawroty głowy,
• suchość w ustach,
• ból głowy,
• problemy z koncentracją,
• mniejsza ilość oddawanego moczu,
• przyspieszone tętno,
• uczucie gorąca.

Jeżeli dołączają do tego zaburzenia świadomości, dezorientacja lub utrata przytomności, należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem lub wezwać pomoc.

1. Zadbaj o regularne nawodnienie

To absolutna podstawa. Wysoka temperatura powoduje zwiększoną utratę wody przez organizm, dlatego osoby starsze powinny pić płyny regularnie przez cały dzień.

Nie warto czekać, aż senior zgłosi pragnienie. W wielu przypadkach mechanizm odczuwania pragnienia jest już osłabiony.

Najlepiej sprawdzają się:

• woda niegazowana,
• lekko schłodzona herbata ziołowa,
• woda z cytryną,
• kompoty bez dużej ilości cukru,
• napoje izotoniczne zalecone przez lekarza.

Należy natomiast ograniczyć słodkie napoje gazowane oraz nadmierne ilości kawy i mocnej herbaty.

2. Nie dopuszczaj do przegrzewania mieszkania

Podczas największych upałów temperatura wewnątrz mieszkań potrafi przekraczać 30 stopni Celsjusza. Dla osoby starszej jest to bardzo niebezpieczne.

Najlepiej:

• zasłaniać rolety i zasłony,
• wietrzyć mieszkanie rano i wieczorem,
• unikać otwierania okien w południe,
• korzystać z wentylatora lub klimatyzacji zgodnie z zaleceniami.

Nie należy jednak kierować zimnego nawiewu bezpośrednio na seniora.

3. Ogranicz wychodzenie z domu między godziną 11 a 17

Najwyższa temperatura występuje zwykle w godzinach południowych. To właśnie wtedy ryzyko przegrzania organizmu jest największe.

Jeżeli spacer jest konieczny, najlepiej zaplanować go wcześnie rano lub późnym wieczorem.

Senior powinien mieć nakrycie głowy, lekką odzież oraz wodę do picia.

4. Wybieraj lekkie posiłki

Podczas upałów organizm znacznie gorzej toleruje ciężkostrawne potrawy.

Dobrym rozwiązaniem są:

• warzywa,
• owoce,
• chłodniki,
• gotowane mięso drobiowe,
• ryby,
• produkty bogate w wodę.

Regularne, ale lżejsze posiłki pozwalają organizmowi lepiej radzić sobie z wysoką temperaturą.

5. Obserwuj samopoczucie seniora każdego dnia

Rodzina często zakłada, że jeśli senior nie zgłasza problemów, wszystko jest w porządku. Niestety nie zawsze tak jest.

Osoby starsze bardzo często bagatelizują pierwsze objawy odwodnienia. Zdarza się również, że nie chcą martwić dzieci lub wnuków.

Dlatego warto codziennie pytać o samopoczucie, apetyt i ilość wypijanych płynów.

Nawet krótka rozmowa telefoniczna może pomóc wychwycić pierwsze niepokojące sygnały.

6. Ubieraj seniora odpowiednio do pogody

Podczas wysokich temperatur odpowiedni ubiór ma ogromne znaczenie. Niestety wiele osób starszych ma tendencję do zakładania zbyt ciepłych ubrań nawet latem. Wynika to często z gorszego odczuwania temperatury lub przyzwyczajenia.

Najlepiej wybierać odzież wykonaną z naturalnych materiałów, takich jak bawełna czy len. Są przewiewne, dobrze odprowadzają wilgoć i pomagają organizmowi utrzymać właściwą temperaturę.

Dobrym rozwiązaniem są również jasne kolory, które odbijają promienie słoneczne i mniej się nagrzewają.

Podczas każdego wyjścia z domu senior powinien mieć:

• kapelusz lub czapkę z daszkiem,
• okulary przeciwsłoneczne,
• butelkę wody,
• lekkie, przewiewne ubranie.

7. Zwróć uwagę na przyjmowane leki

Latem wiele leków może działać nieco inaczej niż w chłodniejszych miesiącach. Dotyczy to zwłaszcza preparatów moczopędnych, leków obniżających ciśnienie oraz niektórych środków stosowanych w chorobach serca.

Nie oznacza to, że należy samodzielnie zmieniać dawkowanie. Wręcz przeciwnie – każdą zmianę powinien zalecić lekarz.

Warto jednak obserwować seniora i zwracać uwagę na objawy takie jak:

• nagłe osłabienie,
• spadki ciśnienia,
• zawroty głowy,
• nadmierna senność,
• problemy z utrzymaniem równowagi.

Jeżeli pojawiają się niepokojące objawy, należy skontaktować się z lekarzem prowadzącym.

8. Nie zostawiaj seniora samego podczas fali upałów

Jednym z największych zagrożeń nie są same wysokie temperatury, lecz samotność. Osoby starsze mieszkające samotnie znacznie częściej trafiają do szpitali z powodu odwodnienia i przegrzania organizmu.

Rodzina powinna codziennie kontaktować się z seniorem. Nawet krótka rozmowa telefoniczna może pomóc ocenić jego samopoczucie.

Jeżeli jest taka możliwość, warto odwiedzać seniora lub poprosić sąsiada o krótkie sprawdzenie, czy wszystko jest w porządku.

9. Naucz się rozpoznawać objawy udaru cieplnego

Udar cieplny to stan bezpośredniego zagrożenia życia. W przypadku osób starszych może rozwijać się szybciej niż u osób młodych.

Objawy alarmowe to między innymi:

• bardzo wysoka temperatura ciała,
• silny ból głowy,
• splątanie,
• problemy z mową,
• utrata przytomności,
• bardzo szybkie tętno,
• gorąca i sucha skóra.

W takiej sytuacji należy natychmiast wezwać pogotowie ratunkowe.

Do czasu przyjazdu ratowników warto przenieść seniora do chłodniejszego miejsca, poluzować ubranie oraz delikatnie schładzać organizm chłodnymi okładami.

10. Zaplanuj opiekę z wyprzedzeniem

Każdego lata zdarzają się sytuacje, w których dzieci seniorów wyjeżdżają na urlop lub muszą wyjechać służbowo właśnie podczas fali upałów.

Nie warto zostawiać organizacji opieki na ostatnią chwilę.

Coraz więcej rodzin planuje wcześniej rozwiązania zapewniające bezpieczeństwo seniora. Jednym z nich jest pobyt czasowy seniora w miejscu, gdzie przez całą dobę może liczyć na wsparcie opiekunów.

To szczególnie ważne dla osób:

• mieszkających samotnie,
• po przebytych udarach,
• z demencją,
• z chorobami serca,
• mających trudności z samodzielnym funkcjonowaniem.

Dlaczego upały są tak trudnym okresem dla rodzin?

Dzieci seniorów często mieszkają w innych miastach lub za granicą. Gdy meteorolodzy zapowiadają kilkudniowe fale upałów, pojawia się naturalny niepokój.

Czy mama pamięta o piciu wody?

Czy tata nie wyszedł na spacer w samo południe?

Czy ktoś zauważy, jeśli poczuje się gorzej?

To pytania, które zadaje sobie wiele rodzin.

Dlatego coraz częściej planują one opiekę z wyprzedzeniem i szukają rozwiązań pozwalających zapewnić seniorowi bezpieczeństwo nawet wtedy, gdy nie mogą być przy nim osobiście.

Pobyt czasowy seniora podczas upałów – bezpieczne rozwiązanie

W okresie letnim coraz większą popularnością cieszą się pobyty czasowe. To rozwiązanie wybierają zarówno rodziny wyjeżdżające na wakacje, jak i osoby, które chcą mieć pewność, że senior będzie pod stałą opieką podczas największych upałów.

W profesjonalnym domu seniora osoba starsza ma zapewnione:

• regularne nawodnienie,
• monitorowanie samopoczucia,
• odpowiednio przygotowane posiłki,
• komfortową temperaturę pomieszczeń,
• pomoc w codziennych czynnościach.

Dzięki temu ryzyko odwodnienia i przegrzania organizmu jest znacznie mniejsze niż w przypadku samotnego przebywania w mieszkaniu.

Podsumowanie

Senior podczas upałów wymaga szczególnej troski. Organizm osoby starszej znacznie gorzej radzi sobie z wysokimi temperaturami, dlatego nawet pozornie niewielkie zaniedbania mogą prowadzić do poważnych problemów zdrowotnych.

Regularne picie wody, odpowiedni ubiór, unikanie wychodzenia w najgorętszych godzinach dnia oraz codzienna obserwacja samopoczucia to podstawowe zasady, które mogą uchronić seniora przed odwodnieniem i udarem cieplnym.

Jeżeli rodzina nie może zapewnić codziennej opieki podczas fali upałów, warto wcześniej zaplanować bezpieczne rozwiązanie. Coraz więcej osób wybiera pobyt czasowy seniora, dzięki któremu bliska osoba pozostaje pod opieką przez cały okres wysokich temperatur.